Engelli ve Yaşlı Yolcular İçin Taksi: Çağırırken Ne Söylemelisiniz?

Taksi çağırırken telefonda üç şeyi söylemeniz yeterli: yolcunun tekerlekli sandalye veya yürüteç kullanıp kullanmadığı, kendi ayağıyla birkaç adım yürüyüp araca oturabilip oturamayacağı ve toplam kaç kişi bineceği. Bu üç bilgi, yazıhanenin size uygun aracı ve uygun şoförü yönlendirmesi için gereken her şeyi kapsar. Denizli Şehir Hastanesi Taksi Durağı olarak bu talepleri günlük olarak karşılıyoruz; çekinmeden 0 (258) 123 45 67'yi arayın ve durumu olduğu gibi anlatın.

Aşağıda bu konuşmanın nasıl geçmesi gerektiğini, hangi durumda hangi çözümün işe yaradığını ve taksinin yeterli olmadığı durumları tek tek yazdık.

Telefonda söylenmesi gereken üç şey

Çoğu kişi "bir taksi lazım" deyip adresi veriyor, tekerlekli sandalyeden hiç bahsetmiyor. Araç kapıya geldiğinde iş uzuyor, bazen de araç değiştirmek gerekiyor. Oysa baştan söylenirse hem bekleme kısalıyor hem de doğru araç geliyor.

• Tekerlekli sandalye, yürüteç ya da baston var mı? Varsa türünü söyleyin: katlanır sandalye mi, akülü mü, sadece yürüteç mi.
• Yolcu kendi yürüyebiliyor mu? "Destekle birkaç adım atar, oturabilir" ile "hiç ayağa kalkamıyor" arasında büyük fark var. İkincisi çoğu zaman taksi işi değildir; aşağıda ayrıca yazdık.
• Kaç kişi binecek? Yolcu + refakatçi + varsa ikinci refakatçi. Sandalye bagaja girecekse kalan koltuk sayısı önemlidir.

Bunlara ek olarak yararlı olan iki ayrıntı: binilecek yerin merdivenli olup olmadığı ve dönüş yolculuğunun olup olmayacağı. Bunları da aynı aramada söylerseniz ikinci kez telefon açmanız gerekmez.

Katlanır sandalye mi, akülü sandalye mi?

Bu ayrım, gelen aracın hangisi olacağını doğrudan belirlediği için önemlidir.

Katlanır (manuel) tekerlekli sandalye, kolları ve ayaklıkları çıkarılıp katlandığında standart bir taksinin bagajına genellikle sığar. Yolcu araca oturur, sandalye arkaya konur. Bu, en sık karşılaştığımız ve en kolay çözülen durumdur.

Akülü tekerlekli sandalye ise tamamen farklıdır. Ağırlığı çoğu zaman 60-100 kilo aralığındadır, katlanmaz ve normal bir binek aracın bagajına girmez. Bu durumda ya sandalyenin gideceği yerde beklemesi (örneğin hastanedeki randevu sonrası eve dönerken evde ikinci bir sandalye olması) ya da rampalı/asansörlü özel donanımlı bir araç gerekir. Akülü sandalyeniz varsa bunu mutlaka telefonda belirtin; o an hangi aracın müsait olduğunu yazıhaneden teyit edin, çünkü bu tür talepler araç durumuna göre değişir.

Aynı mantık oksijen tüpü, katlanır yürüteç veya banyo sandalyesi gibi ekipmanlar için de geçerlidir. Yanınızda taşınacak bir cihaz varsa boyutunu kabaca tarif etmeniz yeter.

Refakatçi ve oturma düzeni

Yaşlı ya da hareket kısıtı olan yolcuların çoğu yanında bir refakatçiyle seyahat eder. Telefonda kaç kişi olduğunuzu söylemeniz, bagajda sandalye varken koltukların yetip yetmeyeceğini önceden çözer.

Oturma düzeni için pratik bir kural: hareket kısıtı olan yolcu, kaldırım tarafındaki arka kapıdan binmelidir. Yol tarafından binmek hem daha zor hem de trafik açısından risklidir. Şoför aracı buna göre yanaştırır, siz de kapıyı ona göre seçin.

Ön koltuk bazı yolcular için daha rahattır: koltuk daha geriye kayar, kapı açıklığı daha geniştir ve bacağını bükmekte zorlanan biri için oturmak kolaylaşır. Diz protezi olan ya da kalça ameliyatı geçirmiş yolcularda ön koltuk çoğu zaman daha iyi çalışır. Bunu şoföre söylemekten çekinmeyin.

Refakatçi, yolcunun yanına arka koltuğa oturabilir. Yolculuk sırasında yolcunun tutunacağı bir yer olması ve ani frenlerde desteklenmesi bakımından bu düzen daha güvenlidir.

İniş binişte şoför ne yapar, ne yapmaz?

Şoförlerimiz şunları yapar: aracı kaldırıma en yakın ve en güvenli noktaya yanaştırır, kapıyı açar ve tutar, koluna girerek destek olur, katlanır tekerlekli sandalyeyi katlayıp bagaja koyar ve indiğinizde tekrar açar, yürüteci taşır, poşet ve çantalarınızı yerleştirir, gerekirse hastane girişine kadar eşlik eder.

Şoförlerin yapamayacağı şeyler de var ve bunları baştan bilmek herkes için iyi:

• Yolcuyu kucaklayarak kaldırmak. Hem yolcu için hem şoför için yaralanma riski taşır. Yolcu kendi ağırlığını taşıyamıyorsa mutlaka bir refakatçi gerekir.
• Yolcuyu merdivenden tekerlekli sandalyeyle indirip çıkarmak. Bu, iki kişilik ve eğitimli bir iştir.
• Tıbbi müdahale. Şoför sağlık personeli değildir. Yolculuk sırasında bir sorun olursa aracı durdurur ve 112'yi arar.

Yani destek verilir, ama taşıma işi refakatçinin sorumluluğundadır. Yolcu tek başına araca oturamıyorsa yanında biri olmalı.

Merdivenli bina, dar sokak ve buluşma noktası

Denizli'nin bazı mahallelerinde sokak yapısı taksinin kapıya kadar gelmesine izin vermez. Yeni yapılaşmanın olduğu geniş caddelerde sorun yaşanmaz ama eski dokuda, dar ve eğimli sokaklarda ya da park nedeniyle daralmış yollarda araç ancak sokağın başına kadar girebilir.

Bu yüzden adresinizi verirken şunu ekleyin: "Sokak dar, siz cadde üstünde bekleyin, biz size geliriz" ya da tam tersi, "Araç apartmanın önüne kadar gelebilir." Yolcu hareket kısıtlıysa boşuna yürütmemek için bu bilgi kritiktir.

Apartman girişi merdivenliyse ve asansör zemin kata inmiyorsa, yolcuyu merdivenden indirme işini refakatçi üstlenir. Şoför aracı kapıya en yakın noktada, mümkünse kaldırım seviyesinde durdurur. Bina girişinde rampa varsa bunu da söyleyin; sandalyeyle çıkış çok kolaylaşır.

Bir de şu var: apartman numarası yerine görünür bir işaret vermek en hızlı çözümdür. Eczane, market, camii, okul gibi sokaktan görülen bir nokta tarif ederseniz şoför sizi arayıp sormak zorunda kalmaz.

Görme engelli yolcular ve rehber köpekle yolculuk

Rehber köpekler taksiye kabul edilir. Bu bir nezaket meselesi değil, yasal bir haktır; rehber köpek evcil hayvan taşıma kurallarına tabi değildir. Telefonda söylemeniz gerekmez ama söylerseniz şoför ön koltuğun ayak boşluğunu önceden hazırlar, köpeğin rahat yerleşeceği düzeni kurar.

Görme engelli yolcular için iki pratik nokta:

• Şoförden aracın plakasını ve rengini telefonda söylemesini isteyebilirsiniz; araç geldiğinde korna yerine yanınıza gelip sesli olarak bildirmesini de isteyebilirsiniz.
• İnerken şoförden kapı yönünü, kaldırım yüksekliğini ve varsa engelleri sesli tarif etmesini rica edin. Bunu yapmaya alışkınız.

İşitme engelli yolcular: yazılı iletişim

Telefonda konuşmak sizin için zorsa adresinizi WhatsApp üzerinden yazılı olarak gönderebilirsiniz. Aynı numaraya konum atmanız da yeterlidir; konum, adres tarif etmekten daha kesindir.

Yazılı mesajda şunları belirtin: alınacak adres veya konum, gidilecek yer, kaç kişi olduğunuz, tekerlekli sandalye/yürüteç durumu ve "işitme engelliyim, lütfen kornaya basmayın, mesaj atın" notu. Şoför geldiğinde arayıp kapıda beklemek yerine size mesaj atar. Bu düzen sorunsuz çalışıyor.

Denizli Şehir Hastanesi'nde hangi giriş, hangi sandalye?

Hastane kampüsü büyük; hangi kapıdan indiğiniz yürüyeceğiniz mesafeyi ciddi biçimde değiştirir. Randevunuzun hangi bölümde olduğunu şoföre söylerseniz, sizi o bölüme en yakın girişe bırakır. "Poliklinik", "acil", "onkoloji", "diyaliz" gibi bir bilgi yeterlidir. Acil dışındaki randevularda acil girişine bırakmak yerine ilgili poliklinik girişini kullanmak hem daha kısa hem daha rahattır.

Hastane içinde kullanılmak üzere tekerlekli sandalye temini genellikle danışma ve giriş bankolarından yapılır, ancak sandalye sayısı ve teslim usulü hastanenin kendi uygulamasına bağlıdır. Yoğun saatlerde sandalye bulunamayabileceği için, kendi sandalyeniz varsa yanınızda getirmeniz en garanti yoldur. Sandalye durumunu hastanenin danışmasından teyit edin; biz bu konuda kesin bilgi veremeyiz.

Çıkışta da aynısı geçerli: hastane çıkışında araç bekleme alanında yer bulmak yoğun saatlerde zaman alabilir. Randevunuz bitmeden 10-15 dakika önce arayıp taksi isterseniz, dışarıda ayakta beklemek zorunda kalmazsınız.

Taksinin yeterli olmadığı durumlar

Bunu açıkça yazmak istiyoruz, çünkü telefonda anlaşılması hem sizin hem bizim zamanımızı kazandırıyor:

• Yolcu sedyede taşınıyorsa taksi uygun değildir. Sedye yatar pozisyon gerektirir; binek araç bunu karşılayamaz. Bu durumda hasta nakil aracı (özel ambulans) gerekir.
• Yolcu bilinci kapalıysa, oturamıyorsa veya sürekli tıbbi takip gerekiyorsa taksi güvenli değildir.
• Acil bir durum varsa doğrudan 112'yi arayın. Kalp krizi şüphesi, felç belirtisi, ciddi kanama, nefes darlığı gibi durumlarda taksiyle hastaneye gitmeye çalışmak zaman kaybettirir; ambulans yolda müdahaleye başlar.
• Taburcu sonrası nakil genellikle taksiyle yapılabilir, ama yolcunun oturarak seyahat edebilmesi şartıyla. Emin değilseniz taburcu eden servise sorun.

Bu durumlarda arayıp sorduğunuzda size dürüst cevap veririz. "Bu iş taksiyle olmaz, hasta nakil aracı arayın" demek, kapıya boşuna araç göndermekten iyidir.

Dönüş yolculuğunu aynı aramada ayarlayın

Hastane randevusu, diyaliz seansı, fizik tedavi gibi süresi aşağı yukarı belli olan işlerde dönüşü de ilk aramada söylemeniz işleri kolaylaştırır. Yaklaşık saati verin; kesin olmasa da olur. Çıkışta arayıp yeniden anlatmak zorunda kalmazsınız, üstelik sizi getiren şoför durumu zaten bildiği için ikinci sefer daha hızlı geçer.

Düzenli tedavi görüyorsanız (haftada üç gün diyaliz, belirli günlerde fizik tedavi gibi) bunu da söyleyin. Tekrar eden yolculuklarda her seferinde baştan anlatmak yerine tanıdık bir düzen kurulur.

Ücret her yolculukta olduğu gibi taksimetre üzerinden hesaplanır; tekerlekli sandalye, yürüteç veya refakatçi için ek bir ücret uygulanmaz.

Özetle

Aramadan önce şu üç cümleyi hazırlayın: sandalye/yürüteç durumu, yolcunun yürüyüp oturabilme durumu, kişi sayısı. Adresi verirken sokak dar mı, giriş merdivenli mi ekleyin. Dönüş varsa aynı anda söyleyin. Bu kadarı, telefonun iki dakikada kapanması ve doğru aracın kapınıza gelmesi için yeterli.

Bir sorunuz varsa ya da durumunuzun taksiyle çözülüp çözülemeyeceğinden emin değilseniz, 0 (258) 123 45 67'yi arayıp sorun. Cevabı bilmiyorsak "bilmiyoruz" der, doğru yeri tarif ederiz.